Extradition to the United States remanded for inadequate defence preparation time; detention upheld
Sygn. akt II AKz 1182/22
POSTANOWIENIE Dnia 15 grudnia 2022 roku
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: SSA A. W. Protokolant: M. O. w obecności Prokuratora R. Ś. po rozpoznaniu w sprawie D. Y. ściganego za czyny stanowiące odpowiedniki przestępstw z art. 267 k.k., z art. 278 k.k. i z art. 286 k.k. zażaleń wniesionych przez obrońców ściganego na postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 26 października 2022 r., sygn. V Kop 80/22, w przedmiocie stwierdzenia prawnej dopuszczalności wydania ściganego oraz przedłużenia wobec niego okresu tymczasowego aresztowania, na podstawie art. 437 § 1 i § 2 k.p.k.
postanowił:
uchylić rozstrzygnięcie zawarte w pkt 1 zaskarżonego postanowienia i w tym zakresie sprawę przekazać Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie do ponownego rozpoznania;
utrzymać w mocy rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 zaskarżonego postanowienia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenia w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 zaskarżonego postanowienia są zasadne i powodują, że podlega ono uchyleniu, a sprawa w tej części przekazaniu Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zażalenia dotyczące rozstrzygnięcia zawartego w pkt 2 zaskarżonego postanowienia nie zasługują na uwzględnienie.
Obowiązkiem sądu prowadzącego postępowanie w przedmiocie stwierdzenia prawnej dopuszczalności wydania osoby ściganej w celu przeprowadzenia przeciw niej postępowania karnego jest zagwarantowanie ściganemu skorzystania z przysługujących mu uprawnień, w tym prawa do obrony. W tym zakresie stosowna zasada została sformułowana w art. 6 k.p.k. i jest ona odzwierciedleniem gwarancji uprawnienia określonego w art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Prawo do obrony, zarówno formalnej, jak i materialnej, nie może być przy tym iluzoryczne i sprowadzać się do odebrania od podejrzanego, oskarżonego bądź ściganego i od jego obrońcy stanowiska co do przedmiotu prowadzonego postępowania, a polegać winno na udzieleniu osobie, przeciw której prowadzone jest postępowanie, oraz jej obrońcy odpowiedniego czasu na zapoznanie się ze zgromadzonymi materiałami, przeprowadzenie analizy tego materiału, opracowanie koncepcji obrony, przygotowanie ewentualnych wniosków o charakterze dowodowym oraz wystąpień końcowych. Zasady powyższe nie zostały dochowane przez Sąd prowadzący postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z protokołu posiedzenia z dnia 26 października 2022 r. wynika, że bezpośrednio przed posiedzeniem obrońcy udostępniono dokumenty stanowiące podstawę do rozstrzygania w przedmiocie prawnej dopuszczalności wydania ściganego władzom Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, a Sąd Okręgowy pomimo wniosku obrońcy o odroczenie posiedzenia zarządził jedynie krótką przerwę w celu zapoznania się przez obrońców z dokumentami dołączonymi do akt sprawy, a następnie kontynuował posiedzenie, wydając w tym samym dniu końcowe orzeczenie.
Tego rodzaju postępowanie Sądu pierwszej instancji w sposób rażący narusza – z przyczyn wskazanych wyżej – podstawową normę gwarancyjną, jaka przysługuje osobie, przeciwko której prowadzone jest postępowanie, także w przedmiocie wydania ściganego. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że podczas krótkiej przerwy zarządzonej w celu zapoznania się z materiałami sprawy nie było możliwości ustalenia i podjęcia właściwych działań zmierzających do zakwestionowania argumentacji, na której opiera się wniosek państwa obcego.
O tym, że Sąd Okręgowy nie był zainteresowany przestrzeganiem przysługujących ściganemu uprawnień, świadczy zignorowanie zgłoszonych przez jednego z obrońców na posiedzeniu w dniu 26 października 2022 r. wniosków dowodowych. Narusza to zasady rzetelnego i uczciwego prowadzenia postępowania.
W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie zawarte w pkt 1 zaskarżonego postanowienia nie mogło się ostać, a sprawa w tej części podlega przekazaniu Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Zwalnia to Sąd Apelacyjny od odnoszenia się do pozostałych zarzutów zawartych w zażaleniach złożonych przez obrońców ściganego.
Rozstrzygając w przedmiocie środka zapobiegawczego, w tym tymczasowego aresztowania, sąd nie bada, czy osoba, wobec której ma być stosowany środek zapobiegawczy, faktycznie dopuściła się zarzuconego jej czynu, a jedynie ustala, czy zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo w tym zakresie. W przypadku wniosku o wydanie ściganego stosowną analizę przeprowadza się w oparciu o materiały przekazane przez państwo obce. Sąd Okręgowy w postanowieniu z dnia 30 sierpnia 2022 r. o zastosowaniu tymczasowego aresztowania na okres 7 dni oraz w postanowieniu z dnia 2 września 2022 r. o przedłużeniu tymczasowego aresztowania do dnia 27 października 2022 r. szczegółowo wypowiedział się w tej materii. Ustalenia tam zawarte są nadal aktualne i dają podstawę do stwierdzenia, że w stosunku do ściganego została spełniona ogólna przesłanka do stosowania środka zapobiegawczego, o której mowa w art. 249 § 1 k.p.k.
Ustaleń powyższych nie podważają argumenty zawarte w złożonych zażaleniach, w tym brak dokładnego ustalenia wartości mienia będącego przedmiotem przestępstwa bądź wysokości powstałej szkody. Nadal też – z przyczyn wskazanych w postanowieniu z dnia 2 września 2022 r. – aktualne są przesłanki do stosowania wobec ściganego tymczasowego aresztowania w oparciu o przepisy art. 258 § 1 pkt 1 i pkt 2 oraz § 2 k.p.k. Nie można też uznać, aby na obecnym etapie postępowania wystarczającym było stosowanie w stosunku do ściganego jedynie wolnościowych środków zapobiegawczych.
Z tych wszystkich względów Sąd Apelacyjny orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.