Extradition to Switzerland upheld: prosecutor-issued arrest warrant compatible with subsequent judicial review
Sygn. akt II AKz 1044/25
Prokuratura Okręgowa w Warszawie 3041-6.Oz.1627.2025.VI
POSTANOWIENIE
Dnia 23 września 2025 roku
Sąd Apelacyjny w Warszawie II Wydział Karny w składzie: Przewodniczący: Sędzia Sądu Apelacyjnego E. G. Protokolant: st. sekr. sąd. D. Ś. przy udziale Prokuratora B. N. po rozpoznaniu w sprawie Y. H. ściganego przez władze Konfederacji Szwajcarskiej na podstawie decyzji o tymczasowym aresztowaniu Prokuratury Okręgowej w Zurichu nr 4/2024/10031866 w celu przeprowadzenia postępowania karnego, podejrzanego o popełnienie czynów z art. 146, art. 160, art. 260 oraz art. 305 szwajcarskiego kodeksu karnego, mogących stanowić odpowiednik czynów z art. 286 § 1, art. 291 § 1 i art. 299 § 1 polskiego kodeksu karnego, zażalenia obrońcy ściganego na postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2025 r. w sprawie VIII Kop 204/25 w przedmiocie stwierdzenia prawnej dopuszczalności wydania ściganego władzom Konfederacji Szwajcarskiej, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy w Warszawie zaskarżonym postanowieniem, na podstawie art. 602 § 2 k.p.k., art. 603 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 604 § 1 k.p.k. a contrario, stwierdził prawną dopuszczalność wydania ściganego Y. H. władzom Konfederacji Szwajcarskiej na podstawie wpisu do bazy danych Systemu Informacyjnego Schengen na podstawie decyzji o tymczasowym aresztowaniu Prokuratury Okręgowej w Zurichu, nr 4/2024/10031866, w celu przeprowadzenia postępowania karnego.
Zażalenie na postanowienie złożył obrońca ściganego, zarzucając obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 604 § 1 pkt 7 k.p.k. polegającą na bezzasadnym przyjęciu, iż nie zachodzi uzasadniona obawa, że może dojść do naruszenia wolności i praw osoby wydanej w sytuacji, gdy nakaz aresztowania został wydany przez organ bezpośrednio zainteresowany pociągnięciem do odpowiedzialności karnej Y. H., tj. Prokuraturę Okręgową w Zurichu, a jednocześnie nie podlegał on jakiejkolwiek kontroli ze strony Sądu, co prowadzi do wniosku, że pozbawienie wolności ściganego pozostaje poza kontrolą niezależnego organu, a finalnie może naruszać jego prawa. Podnosząc taki zarzut, skarżący wniósł o zmianę postanowienia poprzez uznanie, iż wydanie Y. H. do Konfederacji Szwajcarskiej nie jest prawnie dopuszczalne, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest bezzasadne w stopniu oczywistym i nie mogło doprowadzić do uwzględnienia zawartego w nim wniosku.
Sąd słusznie uznał, że wniosek strony szwajcarskiej, w tym załączone do niego dokumenty, realizują dowodową podstawę przekazania ściganego. W kontekście powyższego należy uznać, że materiał zgromadzony w sprawie jest pełny, kompletny, niebudzący wątpliwości i pozwalający rozstrzygnąć o prawnej dopuszczalności wydania Y. H.
Argumentacja zażalenia sprowadza się do próby wykazania, że przekazanie ściganego do Szwajcarii godzić będzie w jego prawa i wolności z tego powodu, że nakaz aresztowania Y. H. został wydany przez organ bezpośrednio zainteresowany pociągnięciem go do odpowiedzialności karnej, tj. Prokuraturę Okręgową w Zurichu i nie podlegał kontroli ze strony sądu.
W tym zakresie w pierwszej kolejności podnieść należy, że art. 12 ust. 2 lit. a Europejskiej Konwencji o Ekstradycji stanowi o obowiązku dołączenia do wniosku o wydanie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu podlegającego wykonaniu orzeczenia skazującego lub o zastosowaniu środka zabezpieczającego albo innego dokumentu mającego taką samą moc prawną, wydanego w formie określonej przez prawo strony wzywającej. Konstytucja Federalna Konfederacji Szwajcarskiej z dnia 18 kwietnia 1999 r. stanowi:
w art. 31 pkt 1: pozbawienie człowieka wolności może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w ustawie i tylko w sposób przewidziany w ustawie;
w art. 31 pkt 3: każdy, wobec kogo zastosowano areszt śledczy, ma prawo do tego, aby być niezwłocznie doprowadzonym do sędziego; sędzia rozstrzyga o tym, czy utrzymać pozbawienie wolności, czy zwolnić zatrzymanego;
w art. 31 pkt 4: każdy, kto został pozbawiony wolności nie przez sąd, ma prawo w każdej chwili odwołać się do sądu.
Artykuł 30 pkt 2 Konstytucji stanowi natomiast, że każdy, którego sprawa musi być rozpatrzona w postępowaniu sądowym, ma prawo do ustanowionego przez ustawę, właściwego, niezawisłego i bezstronnego sądu. Sądy wyjątkowe są zabronione.
Konfederacja Szwajcarska respektuje zatem reguły wyrażone w Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, którą ratyfikowała w 1989 r., przy czym ocena ta ma zastosowanie nie tylko do obowiązujących zasad, ale także ich praktycznego stosowania. Przepis art. 5 ust. 1 lit. c Konwencji nie wymaga wydania nakazu zatrzymania przez sędziego, pozostawiając to prawu wewnętrznemu państwa. Tymczasem dokument, na który powołuje się skarżący, stanowi de facto nakaz zatrzymania i doprowadzenia do prokuratury, zatem jako taki nie narusza standardów konwencyjnych. Z przywołanych zapisów Konstytucji szwajcarskiej, wbrew stanowisku obrońcy, wprost wynika, że osoba ścigana po jej przekazaniu zostanie niezwłocznie doprowadzona do sędziego, który rozstrzygnie, czy utrzymać pozbawienie wolności, czy zwolnić zatrzymanego. W takich warunkach stanowisko skarżącego, że zatrzymanie i aresztowanie ściganego dla potrzeb postępowania karnego w Szwajcarii po jego przekazaniu nie będzie podlegać kontroli sądowej, pozostaje w sprzeczności z ustawodawstwem tego kraju.
Konfederacja Szwajcarska jest państwem demokratycznym, w pełni respektującym prawa i wolności człowieka i oceny tej nie podważa okoliczność, że nakaz zatrzymania i doprowadzenia ściganego został wydany przez prokuratora. Sam skarżący, formułując zarzuty w tym zakresie, nie wskazał jakichkolwiek przesłanek faktycznych do odmiennej oceny. Argumenty podniesione przez obrońcę były przedmiotem analizy sądów w postępowaniach ekstradycyjnych, ale dotyczyły wniosków Białorusi, zatem orzeczenia wówczas wydane z oczywistych względów nie mogą znaleźć zastosowania w sprawie rozpoznawanej (np. postanowienia Sądu Najwyższego z 4 września 2019 r., IV Ko 78/19 i z 20 maja 2020 r., I Ko 6/19).
Tym samym, biorąc pod uwagę całokształt przywołanych okoliczności, uznać należy, że brak jest przeszkód natury prawnej lub faktycznej uniemożliwiających stwierdzenie dopuszczalności ekstradycji ściganego do Konfederacji Szwajcarskiej w celu przeprowadzenia postępowania karnego, a z pewnością nie stanowią tego podstawy wskazane przez skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny nie uwzględnił zażalenia i utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.