Binding effect of retrial guarantees following extradition for in absentia convictions

Share this case

Keywords / Topics

🇬🇧 Summary

The case concerned a fraud conviction rendered in absentia by the Gaziantep 17th Criminal Court of First Instance. Following finalization of the conviction, Turkish authorities sought the convicted person’s extradition from Georgia for sentence enforcement. Because the conviction had been rendered in absentia, Georgian authorities requested assurance under:- Article 3 of the Second Additional Protocol to the European Convention on Extraditionthat the convicted person would be granted retrial upon return.The Gaziantep 17th Criminal Court explicitly issued such judicial assurance on 10 March 2022.The person was extradited to Türkiye.After return, he requested retrial. The lower court rejected the request on the ground that no retrial conditions existed. The objection was also rejected.Upon request of the Ministry of Justice, the Turkish Court of Cassation reviewed the matter by extraordinary appeal in the interest of law. The Court held that:- once retrial assurance had been formally given to Georgia,- Turkish courts were legally obliged to honor that assurance.The lower court’s refusal therefore violated both:- the Second Additional Protocol;- Turkish implementing legislation.The rejection decision was quashed.

Cite this case

Need to reference this case in a brief, article or submission?

Legislation

Law No. 6706 on International Judicial Cooperation in Criminal Matters
Turkish Criminal Procedure Code (CMK) (Article 271, Article 309)
Law No. 3732 Approving the Second Additional Protocol to the European Convention on Extradition (Article 3)
Second Additional Protocol to the European Convention on Extradition (Article 3)
European Convention on Extradition

ECHR References

Implicit fair trial guarantees.No express ECHR article was cited.

CJEU References

None

Academic Commentary

11. Ceza Dairesi 2024/3007 E. , 2024/7949 K.

“İçtihat Metni”
MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi
SAYISI : 2023/52 Değişik İş
SUÇ : Dolandırıcılık
KARAR : İtirazın reddi kararı
KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması

Hükümlünün yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine dair Gaziantep 17. Asliye Ceza Mahkemesinin, 19.12.2022 tarihli ve 2012/188 Esas, 2014/592 Karar sayılı ek kararına yönelik itirazın reddine ilişkin mercii Gaziantep 8. Ağır Ceza Mahkemesinin, 19.01.2023 tarihli ve 2023/52 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle 19.01.2023 tarihinde kesinleştiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 26.03.2024 tarihli ve 2024/688 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.04.2024 tarihli ve KYB-2024/39019 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.04.2024 tarihli ve KYB-2024/39019 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
“6706 sayılı Cezai Konularda Uluslararası Adli İşbirliği Kanunu doğrultusunda Gürcistan ülkesi ile ülkemizin taraf olduğu Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesine Ek İkinci Protokolün Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun’un 3. maddesinin; “Türk mahkemelerince gıyabında mahkumiyet kararı verilmiş olup, sözleşmeye taraf ülkelerden birinde bulunduğunun tespit edilmesi üzerine bu ülkeden iadesi istenilen kişiye Protokolün 3 üncü maddesinin 1 inci bendinde öngörüldüğü şekilde yeniden muhakeme edilme hakkı tanınması için anılan ülke tarafından teminat istenilmesi halinde, kararın kesinleşip kesinleşmediğine bakılmaksızın kararı veren mahkemece sözü edilen kişinin yeniden muhakeme edileceğine dair karar verilir ve kişi iade edildikten sonra bu karar doğrultusunda işlem, yapılır. İadeyi müteakip, gıyapta verilmiş olan karar iade edilen kişiye tebliğ olunur ve tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde bu kişi karara itiraz etmezse, yeniden muhakeme yapılmaksızın gıyapta verilmiş olan karar infaz edilir.” şeklinde olduğu,
Dosya kapsamına göre, Gaziantep 17. Asliye Ceza Mahkemesinin 25/12/2014 tarihli kararının kesinleşmesini müteakip, dosyada mevcut Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğünün 14/09/2023 tarihli ve E.81016607-4-1-TR-0320-2020- 17300/125755 sayılı yazısı ile de belirtildiği üzere, sanığın cezasının infazı amacıyla Gaziantep Cumhuriyet Başsavcılığınca çıkartılan 23/06/2021 tarihli ve 2021/2-11480 sayılı yakalama emrine istinaden A-2165/2-2022 kontrol numaralı kırmızı bülten ile arandığı ve Gürcistan ülkesinde tutuklu olduğunun anlaşılması üzerine, Türkiye Cumhuriyeti Devletine iade edilmeden önce, Gürcistan Devleti tarafından yukarıda anılan protokol doğrultusunda, sanık hakkında yeniden yargılama yapılacağına dair güvence talep edildiği ve Gaziantep 17. Asliye Ceza Mahkemesinin 10/03/2022 tarihli ek kararı ile yargılamanın yenilenmesine dair talebin güvence altına alınmasına karar verilmesine rağmen, sanığın 05/12/2022 tarihli yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verilemeyeceği gözetilmeksizin, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.”
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE
1. Türkiye’nin de taraf olduğu Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesine Ek İkinci Protokol’ün 3 üncü maddesi;
” Gıyabi Hükümler
1. Akit Taraflardan birinin diğer bir Akit Taraftan, bir kimsenin gıyabında verilmiş bir mahkumiyetin veya tutuklama kararının infazı için iadesini istemesi halinde, Talep edilen Taraf, karara yol açan soruşturmada, suçla itham olunan bir kimseye tanınması gereken asgari savunma haklarının tanınmadığı görüşünde ise, bu nedenle iade talebini reddedebilir. Bununla birlikte, Talep eden Tarafın, iadesi istenilen kişiye savunma haklarını teminat altına alacak şekilde yeniden yargılanma hakkı verileceğine dair yeterli görülecek teminatı vermesi halinde, iade talebi yerine getirilecektir. Bu karar, Talep eden Tarafı, malıkum edilen kişinin itirazda bulunmaması halinde söz konusu mahkumiyetin infazı, veya aksi halde bu kişi hakkında soruşturma yapılması için yetkili kılacaktır.”
2. Talep edilen Taraf gıyabında hüküm verilmiş olan kişinin iadesinin talep edildiğini bu kişiye bildirmesi halinde, Talep eden Tarafça, bu bildirim ceza muhakemesi usulü açısından bu Devlette yapılmış resmi bir tebliğ olarak addedilmeyecektir.”
Şeklindedir.
2. 21.05.1991 tarih ve 20877 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 3732 sayılı Suçluların ladesine Dair Avrupa Sözleşmesine Ek İkinci Protokol’ün Onaylanmasının Uygun Bulunduğu Hakkında Kanun’un (3732 sayılı Kanun) 3 üncü maddesi;
“Türk mahkemelerince gıyabında mahkûmiyet kararı verilmiş olup, Sözleşmeye taraf ülkelerden birinde bulunduğunun tespit edilmesi üzerine bu ülkeden iadesi istenilen kişiye, Protokol’ün 3. maddesinin 1. bendinde öngörüldüğü şekilde yeniden muhakeme edilme hakkı tanınması için anılan ülke tarafından teminat istenilmesi halinde, kararın kesinleşip kesinleşmediğine bakılmaksızın kararı veren mahkemece sözü edilen kişinin yeniden muhakeme edileceğine dair karar verilir ve kişi iade edildikten sonra bu karar doğrultusunda işlem yapılır.”
Şeklinde düzenlenmiştir.
3. Gaziantep 17. Asliye Ceza Mahkemesinin, 25.12.2014 tarihli ve 2012/188 Esas, 2014/592 Karar sayılı kararı ile hükümlünün dolandırıcılık suçundan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 157 nci ve 52 nci maddesi uyarınca neticeten 2 yıl hapis ve 3.000,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ilişkin hükmün temyiz edilmeksizin kesinleşmesini müteakip, hakkındaki mahkûmiyet kararının infazı amacıyla kırmızı bültenle uluslararası seviyede aranmakta iken Gürcistan’da olduğu tespit edilerek iadesinin istenildiği, Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü’nün 08.03.2022 tarih ve 2020-2935/29199 sayılı yazısı ile Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesine Ek İkinci Protokol’ün 3 üncü maddesi uyarınca Gürcistan yetkili makamlarınca hükümlünün iade edilmesi durumunda yeniden yargılanacağı konusunda mahkemece teminat verilmesinin talep edildiği bildirildiğinden, Mahkemenin 10.03.2022 tarihli ek kararıyla, “Ülkemizin de tarafı olduğu suçluların iadesine dair Avrupa Sözleşmesi’ne ek ikinci protokol ve söz konusu protokolün onaylanmasının uygun bulunduğu hakkındaki kanunun 3.maddesinin emredici hükmü karşısında iadesi talep edilen hükümlü …’nun yokluğunda yapılan işlemler ile ilgili yargılanmanın yenilenmesine konu talep MAHKEMEMİZ TARAFINDAN GÜVENCE ALTINA ALINMIŞTIR.” şeklinde karar verilmesi üzerine Ülkemize iade edildiği ve iade kararı sonrası ilk kez 05.12.2022 tarihli dilekçesiyle yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunduğu anlaşılmıştır.
4. İncelenen dosya içeriğine göre; Suçluların İadesine Dair Avrupa Sözleşmesine Ek İkinci Protokol’ün 3 üncü maddesi ile 3732 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesi uyarınca, Gürcistan yetkili makamlarınca hükümlünün iade edilmesi durumunda yeniden yargılanacağı konusunda Gaziantep 17. Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.03.2022 tarihli ve 2012/188 Esas, 2014/592 Karar sayılı kararıyla güvence verilmesine karşın, hükümlünün 05.12.2022 tarihli yeniden yargılanma hususundaki talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, Gaziantep 17. Asliye Ceza Mahkemesinin, 19.12.2022 tarihli ve 2012/188 Esas, 2014/592 Karar sayılı ek kararında yer alan “yargılamanın yenilenmesini gerektirecek nedenlerin bulunmadığı” gerekçesiyle talebin reddine karar verildiği cihetle, bu ek karara yönelik hükümlünün itirazının belirtilen gerekçeyle kabulü yerine reddine dair Gaziantep 8. Ağır Ceza Mahkemesinin, 19.01.2023 tarihli ve 2023/52 Değişik İş sayılı kararı Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

III. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

2. Gaziantep 8. Ağır Ceza Mahkemesinin, 19.01.2023 tarihli ve 2023/52 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

10.06.2024 tarihinde karar verildi.